COVID-19 pandemiyası bütün dünyada elm, tibb və cəmiyyət üçün ciddi sınaq dövrü oldu. Virusun yayılma mexanizmi, ağırlaşmaları və müalicə yolları ilə bağlı minlərlə elmi yazı dərc olundu. Bu yazılar arasında Azərbaycanlı həkimlərin qələmə aldığı, lakin daha çox beynəlxalq oxucu auditoriyasının diqqətini çəkən bir məqalə xüsusilə seçildi. Söhbət həkim-alimlər Əliyeva Gövhər Arif qızı (ədəbi təxəllüsü – Gövhər Əntiqə) və Əliyeva Rəhmiyə Arif qızının COVID-19-un müalicə imkanlarına həsr olunmuş birgə məqaləsindən gedir. Sözügedən yazı qısa müddətdə 28 000-dən çox oxunuş toplayaraq geniş maraq doğurub. Şəxsi tibbi təcrübəyə əsaslanan fərqli yanaşma Məqaləni digərlərindən fərqləndirən əsas cəhət onun sırf nəzəri məlumatlara deyil, real klinik müşahidələrə, uzunillik tibbi təcrübəyə və analitik yanaşmaya söykənməsidir. Müəlliflər COVID-19 infeksiyasına yalnız virus aspektindən deyil, eyni zamanda: immun sisteminin vəziyyəti, xroniki xəstəliklərin təsiri, fərdi klinik fon, yanlış müalicə riskləri kontekstində yanaşmağın vacibliyini ön plana çəkiblər. Məqalədə xəstəliyin ağırlaşma mexanizmləri, pnevmoniya riski, bəzi standart müalicə yanaşmalarının yaratdığı təhlükələr və fərdi müalicə strategiyalarının əhəmiyyəti aydın və anlaşılan dildə izah olunur. Məhz bu üslub yazını təkcə mütəxəssislər üçün deyil, geniş oxucu kütləsi üçün də maraqlı edib. Maraqlıdır ki, məqalə beynəlxalq oxucular arasında daha çox müzakirə olunduğu halda, Azərbaycanda eyni səviyyədə ictimai və institusional diqqət qazanmayıb. Halbuki, bu cür təşəbbüslər milli tibbin intellektual potensialını nümayiş etdirən mühüm nümunələrdir. Elm və sözün qovşağında – Gövhər Əntiqə Məqalənin müəlliflərindən Əliyeva Gövhər Arif qızı, ədəbi aləmdə Gövhər Əntiqə (Govhar Antiga, Гевхар Антига) adı ilə tanınır. O, ixtisasca həkim-cərrah, uroloq-ginekoloq, eyni zamanda şairə, yazıçı və mistik hekayələr müəllifidir. Gövhər Əntiqə 30 yanvar 1960-cı ildə Naxçıvan şəhərində, ziyalı ailəsində anadan olub. Onun yaradıcılığı təkcə Azərbaycanla məhdudlaşmır. Əsərləri Rusiyada və beynəlxalq ədəbi mühitdə geniş maraqla qarşılanır. O, Ulu Öndər Heydər Əlirza oğlu Əliyevin şərəfinə yazdığı “Qurtuluş”, akademik Zərifə Əziz qızı Əliyevanın xatirəsinə ithaf etdiyi “Zərifə”, eləcə də “Sən və o”, “Тебя со мною больше нет” kitablarının müəllifidir. Əsərlərinin orijinalını rus dilində yazan müəllifin onlarla kitabı Moskvada, Rusiya Yazıçılar Birliyinin dəstəyi ilə dərc olunub. O, Rusiya Yazıçılar İttifaqı tərəfindən çoxsaylı diplom və medallarla təltif edilib, Moskvada keçirilən onlarla ədəbi müsabiqənin nominantı və diplomantı olub. Gövhər Əntiqənin Azərbaycan və rus dillərində yazdığı yüzlərlə şeir, qəzəl, hekayə, xüsusilə mistik janrdakı əsərləri onu oxucular arasında fərqləndirir. Onun kitabları Azərbaycan Respublikası Prezident Kitabxanasında saxlanılır və yayılır. Birgə müəllif – tibbin səssiz qəhrəmanı Məqalənin həmmüəllifi Əliyeva Rəhmiyə Arif qızı oftalmoloqdur və Naxçıvan Respublika Xəstəxanasında çalışır. Uzun illərdir praktik tibblə məşğul olan həkim kimi minlərlə insanın sağlamlığına qovuşmasında rol oynayıb. Bu yazı yalnız pandemiya dövrünün tibbi baxışını deyil, eyni zamanda Azərbaycan həkimlərinin elmi məsuliyyətini, humanist mövqeyini və intellektual gücünü nümayiş etdirən nümunədir. Əliyeva bacılarının bu məqaləsi sübut edir ki, elmə və sözə sadiqlik sərhəd tanımır – onu oxuyan tapılır.
Naxçıvanlı həkimlərin COVID-19 araşdırması beynəlxalq oxucu marağı doğurdu
+04
SCOOP News